Ankara’dan sesleniş
BİR DAVRANIŞIN ALIŞKANLIK HALİNE GELMESİ

Maxwell Maltz 1950’li yılların tanınmış plastik cerrahlarından
biriydi. Maltz, o yıllarda hastalarında garip bir şey keşfetti.
Dr. Maltz, ameliyat ettiği hastaların yeni görüntülerine
alışmalarının 21 gün sürdüğünü fark etti.
Maltz aynı şekilde bir uzvu ampute edilen hastaların 21 gün
boyunca “hayalet bacak ağrısı” denilen olmayan uzvun ağrısı şikayeti
yaşadıklarını ve 21 günün sonunda bu yeni duruma alıştıklarını
gördü.
Bu tespitleri Dr. Maltz’ı değişiklikler ve yeni alışkanlıklar
konusunda kendi adaptasyon sürecini düşünmeye itti.

Dr. Maltz kendisinin de yeni bir alışkanlık kazanmasının 21 gün
sürdüğünü fark etti. Maltz bu konuda “Benzer örnekler şunu
gösteriyor; zihindeki eski bir imajın çözülmesi ve yerine yenisinin
gelmesi en az 21 gün alıyor” yorumunu yapmıştı. 1960 yılında bu
tespitlerini ve davranış değişikliğiyle ilgili düşüncelerini Psycho‐
Cybernetics adını verdiği kitabında toplamıştı.
30 milyondan fazla satan kitap, gerçek anlamda listeleri
sallamıştı.
Yeni bir alışkanlık edinmek için ne kadar süreye ihtiyaç var?
Bir şeyin alışkanlık haline dönüşmesi için zamanın gerçekten de bu
kadar önemi yok. İster 50 gün olsun, ister 500 gün, önemli olan sizin
sayıları unutup hedefinize odaklanmanız.
İşte sorun da tam olarak bu noktada başladı. Dr. Maltz’ın
çalışması yıllar boyunca neredeyse tüm büyük çalışmaları etkiledi ve
insanlar zamanla Dr. Maltz’ın “en az 21 gün” ifadesini unutup, “Yeni
bir alışkanlık edinmek için 21 gün yeterli” ifadesini kullanmaya
başladı. İşte yeni bir alışkanlık kazanmak 21 gün sürer efsanesi de
buradan çıktı. Buradan alınması gereken en önemli ders şu: Eğer
yeterli sayıda insan bir şeyi yeterli süre boyunca söylerse, herkes o
şeye inanmaya başlayabilir.
İlgili yazı: Kötü alışkanlıklarınızdan kurtulmanın basit bir yolu
var” 21 gün” efsanesinin nasıl yayıldığını bu şekilde anlamak
mümkün. Belirtilen süre hem ilham verebilecek kadar kısa, hem de
inandırıcılıktan uzaklaşacak kadar uzun değil. Üstelik, hayatında bir
şeyleri sadece üç haftada değiştirmeyi kim istemez ki? Oysa Dr. Maltz
bu değerlendirmeyi yaparken sadece etrafındakileri ve kendisini
gözlemlemişti, bilimsel bir gerçekten bahsetmemişti.
Dahası, 21 günlük sürenin “minimum” olduğunu açıkça
belirtmişti.
Peki, o zaman doğru yanıt hangisi? Yeni bir alışkanlık kazanmak
için geçmesi gereken süre ne kadar? Bunu destekleyecek bilimsel
çalışmalar var mı? Yeni bir alışkanlık geliştirmek ne kadar sürer?
Londra’daki University College‘dan Psikolog Philippa Lally, European
Journal of Social Psychology‘de sonuçları yayımlanan bir çalışma
kapsamında, ekibiyle birlikte yeni bir alışkanlık kazanmanın ne kadar
vakit aldığını tespit etmeye çalışmıştı, Araştırma kapsamında 96 kişi
12 hafta boyunca incelendi.
Katılımcılardan bu 12 haftalık süre için yeni bir alışkanlık
seçmeleri istendi ve her gün bu alışkanlığı yerine getirip
getirmedikleri soruldu.
Katılımcılardan bazıları öğle yemeğiyle birlikte bir şişe su içmek
gibi basit alışkanlıklar seçerken, bazıları da akşam yemeğinden önce
15 dakika koşu gibi daha zorlayıcı alışkanlıklar seçti. 12 haftanın
sonunda araştırmacılar elde ettikleri verilere bakarak bir alışkanlık
edinilmesi ve bunun otomatikleşmesi için ne kadar süre geçmesi
gerektiğini tespit etmeye çalıştı.
İlgili yazı: Beyin gücünüzü ve hafızanızı birkaç alışkanlık
edinerek geliştirin
Buna göre yeni bir davranışın otomatik hale gelmesi için 66 gün
geçmesi gerekiyor. Bir davranışın alışkanlık haline gelmesi ise bu
davranışın türüne, yapan kişiye ve şartlara bağlı olarak değişiyor.
Çalışma kapsamındaki katılımcılara bakıldığında bir davranışın
alışkanlık haline dönüşmesi şartlara bağlı olarak 18 günden 254 güne
kadar uzayabiliyor. Yani bir başka deyişle, bir şeyin alışkanlık haline
dönüşmesi için 21 gün değil 2 ay ile 8 ay arasında bir süre geçmesi
gerekiyor.
Araştırmadan elde edilen bir başka ilginç sonuç da,
araştırmacılar bir seferlik bir fırsatın kaçırılmasının alışkanlığı
bozmayacağını söylüyor. Yani alışkanlık edinmek, “ya hep ya hiç”
şeklinde işleyen bir süreç değil.
İlham almayı unutmayın, Alışkanlık edinmek için 21 günün yeterli
olmadığını düşünerek hemen hayal kırıklığı yaşamanıza gerek yok.
Öncelikle, artık bir şeyi birkaç hafta deneyip sonra da alışkanlığa
dönüştüremediyseniz kendinize kızmanıza gerek yok. Çünkü daha
fazla süreye ihtiyacınız var. Kendinizi 21 günle sınırlandırıp, hemen
olumsuz yargıya kapılmayın.
İkinci olarak, mükemmel olmak zorunda olmadığınızı
unutmayın. Bir şeyi alışkanlık haline getirmeye çalışırken bir‐iki
seferlik hatalar yapmak, uzun süreli planlarınızı etkilemek zorunda
değil. Kendinize hata yapma fırsatı tanıyın.
Hata yaptıktan sonra tekrar hedefiniz doğrultusunda ilerlemek
için stratejiler geliştirin.
Yeni bir alışkanlık edinmek için ne kadar süreye ihtiyaç var?
Bir davranışın alışkanlık haline gelmesi bu davranışın türüne, yapan
kişiye ve şartlara bağlı olarak değişiyor.
Son olarak da kendinize daha uzun süreli takvimler çıkarın.
Alışkanlık edinmek bir etkinlik değil, süreç meselesidir.
21 gün efsanesini duyduğunuzda “Ne güzel, 21 gün boyunca
yaparım, tamam” diye düşünmek çok kolay. Ancak alışkanlık söz
konusu olduğunda işler böyle yürümüyor. Bunun bir süreç meselesi
olduğunu anlamalısınız.
Bir şeyin alışkanlık haline dönüşmesi için zamanın gerçekten de
bu kadar önemi yok. İster 50 gün olsun, ister 500 gün, önemli olan
sizin sayıları unutup hedefinize odaklanmanız.
Kaynak:
James Clear
Hoşça kalın Dostça kalın ama gönül kapınızı asla kapatmayın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir